toz şeker yol çeker

Hamid

2010-10-15T21:12:00.003+03:00

Hamid'i anlatmışım 2 önceki kayıtta.
O günün ertesi onu bulduk gidip büfesine. Elimizi sıktı. Biraz sohbet edelim diyoruz olamıyor, geleni gideni bitmiyor. Hot ha! hot! ötesine geçmiyor. Biletlerimizi aldık geldik. Halen konuşalım biraz, o kadar yardım etti derdindeyiz olamadı yine doğru düzgün. Yarın görüşürüz diye ayrıldık.Yarın gitme günü malum. Aslında akşam görüşeydik diyorum şimdi düşününce de..
Ertesi sabah vardık yine gara. Birge dedi ki bir hediye versek keşke..ne vericez ki! yanımızda birşey de yok. dedim telefonlarımızı verelim. gelirse istanbul'a arar belki. biz de onunla ilgileniriz, gezdiririz onu dedik.verdik apar topar otobüse koşarken. zeynep! dedi..hamid dedim çok sağol. istanbul'a gel bekleriz.ara gelince de emi.

FAS 26-27 Temmuz 2010 : Chefchaouen

2010-10-08T13:01:00.011+03:00

Akdeniz gibi ama deniz yok. İki yamaca bembeyaz yerleşmiş evler. İçindeyken o beyazlar bir kireç mavisi oluyor ki görme. Yerler duvarlar mavi masmavi. Rüya.

Sabah yürüyoruz. Her yer bomboş. Endülüs Quarter'ındaymış kaldığımız yer neredeyse. Meydanlar var, yanlışlıkla içine düştük. Birinde rengarenk bir çeşme gördüm.

10'da garaja gittik CTM biletini almaya.Ertesi gün sabah için bilet aldık sonunda. Fes'e.

Meydan ve Garaj, sanki biri şehrin en alt diğeri de en üst noktasında. Ana meydanda çok fazla kafe var. Birinde oturduk. Şeker gibi bize bakan çocuk. Sürekli aynı şeyleri içiyoruz; cafe au lait-sütlü kahve, soda, hawai ve naneli çay.

Saatler geçiyor ve sadece orada oturup gelen geçene bakıyoruz.

Çamaşırhane: Dolaşırken şehrin kapılarından birine vardık. Yolun aşağısından nasıl bir ses geliyor; çoluk çocuk..Dupduru bir su akıyor köprünün üstündeyiz. Havuzcuklar yapmışlar, içinde yüzen çocuklar..bir atlayan bir daha atlıyor. İleride bir çatının altında dizi dizi kadınlar çamaşır yıkıyorlar. Yıkananlar yamaçlarda serilmiş kuruyor. Bütün kasaba boşalmış çamaşıra gitmiş sanki o kadar şenlikli..Birkaç saat sonra önümüzden geçerken gördük çamaşırdan gelenleri.

Yemek: Utana sıkıla( Fas'a gitmişsin 2. gününde Fas yemeği olmayan bir lokanta soruyorsun) sorduk; -böyle ne bileyim hamburger, pizza satan bir yer var mıdır acaba?-yeeaaa, of course..there is chez aziz down the gate there(ağır ingiliz aksanı lütfen!) delicious burgers(böögıııs) over there. bulduk yedik. çok kalabalık bu arada. öğlen yemeğinde pizza, akşam yemeğinde hamburger patates. Birge'nin iddiasına göre 45 baharattan yaptıkları ve herşeye kattıkları bir sos var. Bence baharatları tek tek katıyor da olabilirler. Neyse ondan koydurmamak için epey bir çaba sarfediliyor. - Hiç birşey koymayın- Hayır ondan koymayın -Hayır Hayır hiçbirşey olmasın salata da olmasın!

Chez Aziz: Bab El Ain'dan çıkıp sola doğru yolu takip edince solda.

Haşhaş: Sabah uyanır uyanmaz içmeye başlıyorlar. Söylediklerine göre ülkede turizmin korunması için buna pek karışılmıyor. Sabahtan öğlene kadar iyi de öğleden sonra akşama doğru sokaklarda yürünmez oluyor, oradan atlayan buradan atlayan; gözleri kayan bir sürü adam. Esnaf engelliyor, genelde savuşturuyor. Özellikle Endülüs Mahallesine bu saatlerde gitmenizi pek tavsiye etmem, zor çıktık.

Rüya derken.. bir köşeyi döndük yine döndüğümüz diğer onlarca köşe gibi ve yine rüyada gibi hisettiren maviliklerin içinde kalıveriyoruz. bu sefer bu çeşme geldi. öğlen olmaya yakın, bir ışık var üzerine yarım vurmuş sonra masmavi kubbecik o ışıkla erimiş gidiyor gibi. ona karışıvermiş..
rüya

FAS 25 Temmuz 2010 : Casablanca-Rabat-Chefchaouen

2010-08-09T15:03:00.026+03:00

Sabah saat 3'te Casablanca Havaalanı'na indi uçak. Air Arabia.

Bir kadın var uçakta. 4 saatlik uçuşun 3 saatinde katıla katıla kahkaları çınladı kulaklarımda..3 saatin sonunda uyumak için yüksek sesle İbrahim Tatlıses kıvamında şarkı açtı kendine ve yanındaki iki ahbabına.

Casablanca havaalanı Fransa'nın pisliğini ve kokusunu hatırlatıyor. Havaalanı dediğin steril olur dedi Birge, burada tuvaletler böyleyse, yandık!

İlk tren 06:00'da onu bekliyoruz. İçeride sigara içilebiliyor. Herşey o kadar pis görünüyor ki...Yerleri bir adam temizliyor, İzmaritleri toplamakta. İzliyoruz. Kahkaha kadını da hemen yan masada.

Az kaldı tren kaçıyordu. Saat farkını 3 sanıyorduk meğer 2 imiş. Yarım yamalak Fransızcayla Rabat'a tren bileti aldık, 10 dakika vardı kalkmasına, koşaraktan bindik trene. 2. sınıf. "premier classe s'il vous plait!" demeyi atlamışız ne yazık ki. Casablanca Casa Voyageur tren istasyonuna gidiliyor. Oradan tren değiştirip Rabat'a.
birge çekti.
Rabat malum başkenti. Babam Rabat'a gidin canım başkenti görmeden gelinir mi demişti. Birge de istedi. Gittik.

Eşyaları bir otele bıraktık. Tabii ki para karşılığı ne sandın? 2 euros each.

Sabahın 8'inde kendini Tahtakale'de hayal et. Öyle işte. İn Cin top oynamakta. Dükkanların 20'de biri desem açık. Yürüyoruz. Eski şehir Endülüs duvarı ile çevrili. Koyu sarı bir rengi var duvarın oldukça alçak.

Bu da Lonely Planet'in resimsiz rehber kitaplarına döndü ancak sonra olanı başta diyivereyim; gezinin bu ilk 3 gününe ait fotograflarımı barındıran 2Gb lık hafıza kartımı dönüş yolunda trende düşürmüş bulunmaktayım..ve evet kahroldum.

Bir duvarın içine bir duvarın dışına çıkaraktan sonunda kaleye ulaşmaya çalışıyoruz. Yolda rehberdeki pasajlardan geçtik. papatyalardan oluşan demir kemerler kemerler tepede. üstü kapalı pasaj-çarşı-Rue des Consuls

Kale kapalı. Aynı renkte duvarları var. Bize doğru yürüyen adamlar var. Korkup kendimizi duvarın bizden tarafındaki bir açıklıktan içeri attık. Endülüs Bahçeleri'ne düşmüşüz. Bahçeler çok güzel ve huzurlu. Oturduk elimizde kalan ikinci parti(kahvaltı niyetine fügen teyze istanbul'da hazırlayıp vermişti. İlk parti akşam yemeği içindi.) kaşarlı sandviçleri yemeye başladık, güvenlik görevlilerinin hemen yanıbaşında.

Sonra hemen bahçeden girilen müze açıldı: Museé des Oudaia. 17. yüzyılda Molla İsmail'in yaptırdığı bir saray. Kale içinde sayılıyor.
Oradan masmavi oturaklı ve boğuk hava altından denize bakan kahvenin içinden masmavi boyalı kaleiçine girdik.

Çok bakımlı. Müze gibi korunmuş. Öyle de bir doğal olmayan hali var. Arada turistler çıkıyor karşımıza. Genelde ıssız. Saat hala 10 olmadı sanırım.

Yürüyoruz. Denize bakan büyük terasa geldik. Brezilya gibi. Brezilya olsa olsa böyle olurdu herhalde yani. Hava basık ve puslu, deniz sakin ve yeşile yakın bir renkte, kumsal ıslak kum rengi ve geniş ve insan dolu. Bizden tarafa olan kısmı ayakla çizilerek bölünmüş alanlar, içinde top oynayanlar. Gerçek dışı herşey.

Çıktık. Hasan Kulesini görmeye gidiyoruz. Çok büyük ve bitirilmemiş bir caminin kolonları ve minaresinin kalıntıları. 800 yıldır oradaymış. Oracıkta bir de Kral Muhammed V'in mozolesi vardı. Sonradan o olduğunu anladık aslında. Şu anda kralları genç Muhammed VI. Dikdörtgen prizma , orta kottan bir balkona giriyorsunuz, alt kotta mozole var.

Chefchaouen'e gitmek için yola çıkıyoruz. Otelden arattık CTM firmasında yer kalmamış. Yerel başka otobüslerle gidersiniz canım ne varki dedi adam. Yani türkçe olsa bu tonda olurdu.

Garaja gittik. Urfadaki garaj gibi. Herkes heryerden sözle çekiştirme durumunda. Biz de çok kararlıyız ya kimseye papuç bırakmadan sanki kırk yıldır o garaja gelip aynı otobüse biner gibi kararlı karalı yazıhanelere ilerliyoruz. Sonra adamın biri neresi diye yolumuzu kesti artık dedik Chefchaouen. Dedi arkada kaldı bak git orda! Hmm..sağol! Aldık bileti beklemedeyiz. Kafede oturduk. Bir Havaian daha içildi. Havaian tropik meyveli gazsız bir içecek. The Coca Cola Company ürünü olduğunu sonradan farkettik ki hayat kurtarıcı. Çubuk krakerler yenildi.

Vakit geldi gittik. Adam ben size 45'te gelin demedim mi bayan! edasıyle bizi savuşturdu. 1:45'te tekrar gittik bizi otobüse yolladı. Hayatımda böyle bir otobüse binmedim. Bu kadar hurdaya çıkmış, bu kadar pis...Kadifa koltuğun üzerinde pislik siyah bir plastik katman oluşturmuştu. Kapı kapanmıyor. Havalandırma pis bir pet şişe ile sıkıştırılmış. Perde yüzüme gözüme çarpmasın, düğümleyip açık camdan dışarı doğru bıraktım. Sözle tarif edemiyorum, fotografı da malum kayıp. Çat pat Fransızcamla dedim kaç saat sürüyor. Sekiz. Ne! Ayağa fırladım. Bu otobüste 8 saat gidemeyiz Birge! Şöföre sorayım. Aynı cevap. Yapacak hiç birşey yok. Rabat'ta da kalamayız. Biz 4 saat diye bindik. Sonra arkadaki kadının sanki 20 dediğini hatırlar gibi oldum. Fransızcada kaç saatte gider ile saat kaçta varırı karıştırıyordum bir aralar. Kafamı topladım dedim saat kaçta varacak? Kadın oh be dedi işte 20'de varacak! sonunda anladınız, içten içe endişeliymiş kadın anlamış yanlış anladığımızı. Biz bir sevindirik olduk 8 saatlik yolumuz 6'ya düşmüş ne mutlu! Berbat bir yolculuktu. Digor'daki kadar pis olmasın bir tuvalete girdik yine efsanelerden! Her noktam sırılsıklam, midem bulanıyor aklımda Çölde Çay filminde adamın midesi bulanarak öldüğü sahne. Tek kelime konuşamıyorum. Birge çok dirayetli.

Sonunda akşam tam 8'de vardık. Yol boyunca alınan başlıca karar: Ertesi gün Fes'e kaç para olursa olsun Grand Taxi ile gidilecek. En kötü ihtimal bir gece daha kalınıp ertesi gün CTM ile gidilecek. Bir daha asla, asla ve asla ve ne kadar asla desem yetmez, bu ve benzeri bir otobüse binilmeyecek!

Pazar akşam 8'de Chefchaouen Garajında CTM ofisindeki adamı bekliyoruz. Bankta oturmuş kurbanlık koyun gibi, tabir caizse. Bir adam bizle konuşuyor sonra baktım gözler kayıyor, focus zor. Hamid, Melek gibi geldi. Hamid büfeci. Arada çıkıp kontrol ediyor. Gözgöze geliyoruz, anladı ürktüğümüzü başıyla birşey yapmaz işareti yaptı. İnsanı rahatlatıyor. Hamid.

Arattık ona ertesi akşama CTM'de yer yokmuş. Yarın sabah gelin dedi buraya hallederiz. Taksi var mı madem, şehre çıkalım artık dedik. Durun ben de çıkıyorum birlikte gidelim dedi.

Hamid, bembeyaz tenli, saçları kaşları siyah. üzerinde Barcelona forması vardı, kargo pantolon. O üzerindekiler var ya, o bile bir güven yaratıyor. Değişti gömleğini giymiş, ayağına da turistlerin giydiği sandaletlerden terlikleri yerine. Yürüdük. Hot ha! Hot! Yes..hot..

Aradı taradı Riad Baraka'yı buldu. Herkes selam vermede. Naber Hamid! Herkesi tanıyor. Adımı sordu. Zeynep. Pek seviniyorlar adımı duyunca. O da sevindi.

Uzun uğraşlar sonunda Riad Baraka bulundu. Süper ingilizcesiyle bir adam açtı bizi buyur etti. Gözlerim yaşardı, inanamıyorum ingilizce konuşuyorsunuz! adam İngilizmiş.

Riadlar eski taş evler. Hepsi avlulu. Şu sıralar restore edilip pansiyon veya otel olarak kullanılıyorlar. Fas'ta oldukça fazla var bu riadlardan.

Riad Baraka'yı iki kardeş işletiyor. Joe, 15 sene boyunca Chefchaouen'e gidip gelmiş yazları. Nihayet bu riadı almış ve ailesiyle temelli yerleşmiş.

Riad'ı gezdirdi, odamızı gösterdi. Açtık, bizi hemen dükkanın yakınındaki Assana Restoran'a götürdü bıraktı.

Kuskus ve Tajin esas yemekleri. Kuskus haşlanmış safranlı ince bulgur üzerine tavuk veya sebzeli oluyor. Tajin de ortasında pişmiş yumurta olan köfteli salçalı bir yemek. Ben sebzeli kuskus yedim Birge tajin denedi. Yemekler bitemiyor, neden bilmiyorum.

Meydana çıkıp gezecektik..ama midem sürekli bulanıyor. Heyecan bulantısı gibi. Riad'a döndük. Yattık.

Here is some useful up-to-date (Summer 2010) travel information about Morocco:

We arrived in Casablanca Mohammad V Airport. We bought a ticket for Rabat. The ticket costs 75 Dh, which is like 7.5 Euros. The website for the ONCF trains is up-to-date and has correct information: http://oncf.ma/

We changed trains at Casa Voyegeur train station(Casablanca). It took us like an hour ride from Casa to Rabat. We were planning to arrive to Chefchaouen the same day.

If you are planning to go to Chefchaouen from any city in Morocco use only the CTM bus company. Do not EVER EVER use any other local bus company. Actually I wouldn't use it in any circumstance from/to anywhere in Morocco. If it is possible try to travel by train. If the train is an overnight one especially buy the first class ticket. You will have an assigned seat in the first class compartments while you will not in the second class and the compartment can get really full, people even sit on the corridors.

We tried to take a local bus from the local bus terminal in Rabat to Chefchaouen. Payed 70 Dh(7 Euros) each.The bus left Rabat at almost 2 p.m. and arrived in Chefchaouen at 8 p.m. It was very very hot, we were sweating all around, the dirt on the seat looked like a black plastic sheet and this is not the whole thing. So try to reserve in advance and use only and only CTM busses, if you have to.

In Chefchaouen we stayed at the Riad Baraka. Very nice people, family managing the hotel. After spending a week in different cities, so different Riads in Morocco, I would definitely say these people deserve a good praise. The location is great too.

Check the website: http://riad-baraka.com/

If you would like to have Moroccan dinner the Assana Restaurant, which is almost right outside the Riad is a good place. Local people also eat there. Joe showed us the place. If you are not interested in Moroccan food Chez Aziz offers a good range of pizzas and burgers-also suggested by Trevor, who is Joe's brother.

dilovası

2010-05-02T20:45:00.007+03:00

nereye gidiyorsunuz? dilovası'na. ayyy! ne işiniz var orda! ilk tepki. ya da aferin size çocuklar! ikincisi tercihimiz.

dilovası, izmit'le gebze arasında, gebze'ye yaklaşık 5-10 dk mesafede. istanbul'dan izmit'e giderken gebze'den sonra bir yokuş başlar. orada otobanda kaptırmış aşağı doğru giderken bir sürü fabrikanın ve genelde puslu havanın arasından süzülür geçiverirdim. herkes gibi.

sonra bir gün durmaya karar verdik.

havayı tahmin bile edemezdim. soluk almak çok zor. ciğerlerime dolan şeyin ne olduğu konusu kafamı karıştırıyor. abartmıyorum. arabadan inmeden bilinecek gibi değilmiş. işin fenası çocuklar var etrafımızda. onlara soruyorum nasıl duruyorsunuz bu havada, bu kokuda diye. ne kokusu abla diyorlar.

şehir de puslu. hava hep böyle. herşey o kadar solgun ki fotoğrafları görünce ki solgunluğa inanamadım.

genzim yandı artık. dayanamadım. ayıp artık o kadar çocuğun soluduğu havayı eşarbın ardından solumak.

çerçili hüseyin

2010-03-14T12:19:00.007+02:00

çerçili hüseyin derler, nurul.

ev

2010-03-14T12:07:00.006+02:00

yıllardır orada.

dükkan

2010-03-14T11:53:00.007+02:00

soğuk bir gün. dükkandaki sobanın dibinde mayışadur.

çerçili hüseyin o, bir de zelal. her allahın günü orada otururmuş dersin.

akide şekeri ver bakıyim kadir ağa..bi şeker vermedin yahu..al al bunlardan al..kızlara vermiyorsun ha..bakın vermiyo bu deden böyledir senin..onlar beğenmez bu şekerleri...

mesudiye 06-07 mart 2010

2010-03-14T11:27:00.009+02:00

melet çayı akar, kıyısında mesudiye. ordu'ya bağlı ama karadeniz zannedilmesin, sivas tarafında kalıyor. dağların deniz tarafında değil arkasında.

annem de babam da oralı. ben de sonunda. çok kişi kalmadı. annanem ve dedem merkezdeler. dedemin bakkalı var yıllardır. önceden terziymiş. diğer dedem de yazdan yaza köye gider.

mesudiyeyi ben insanıyla bilirim. var bir mesudiyeli tipi kafamda ondan öte bir de arada bir özlemle anılan ve uzaklaşmak için uygun bulunan sakin bir yer.

çok bakmamışım etrafıma ya da etrafa bakmaya başladığım zamanlarda hiç gitmemişim. bu sefer baktım.

bir kilise varmış. rumlardan. "gavurlar kovulmuş burdan kilise kalmış işte". derler ki mesudiye'de ne var işte çukurun dibi bir yer. yıllardır az çok böyle bildim.

kilisenin etrafı hımış evlerle çevrilmişmiş. kilise ahşap taşıyıcılı ve çatılıymış, yığma dış duvarının içinde. ahşap kemerlerin bir kısmı kalmış hala. taşıyıcı kütükler de durmakta üzerlerine sarılmış dekoratif ahşap çıtalarıyla.

dara'da

2010-02-28T00:15:00.004+02:00

dara

-abla hoş geldiniz! isminiz ne?-zeynep -benim de şilan. tanıştığımıza memnun oldum.-isminiz ne abla? -zeynep - benim de nazlı.tanıştığımıza memnun oldum. -hoşgeldiniz abla!isminiz ne?...

sabahleyin

2010-02-27T23:51:00.004+02:00

sabah erken uyandım. ova görünüyor pencereden, pusluydu göremedim dün. baktım. sonra bakakaldım. ovanın bu kadar yeşil olduğunu görmemiştim daha önce. bir koşu çıktım otelden. terasa.
bakmaya doyamadım.

ismet teyze derlermiş

2010-02-20T00:44:00.003+02:00

teyze gelirim seni görmeye.

19.02.2010 Mardin'den ilk canlı yayın

2010-02-19T23:50:00.004+02:00

bu sefer fotoğraf makinem yok. ellerim ceplerimde.
her seferinde farklı olduğunu anladım yine. her görüşümde yeniden şaşırıp kalıyorum.
mezarlık tepesinin altındaki kilisenin yanına kadar indim. oradan gormemiştim mezopotamyayı hiç. kayalıkları da görmemişim daha önce. bir sürü kaya unufak olmuş yayılıvermiş. ova yeşil.ova yeşil olunca göğün rengi de bir farklı geliyormuş gözüme. kilise de başka göründü. hep gidip bakardım aslında yukarılardan sadece önde kilise ve ardındaki uçsuz bucaksız ovaya bakardım. seviyorum onu orada yalnız.

bugün onu apayrı gördüm. her zamankinden büyük ve arkadaki ovaya yüz vermiyor. hayret ki ne hayret. meğer hikmet arkanın yeşilindeymiş bu sefer ya da sarısında önceleri. sapsarıya kesmiş ovanın önünde durunca kaynayıveriyormuş arkaya onunla bir oluyormuş da yeşil oluverince arkası daha bir ayrı görünüyormuş.

26 Ağustos 2009 Uzungöl-Sümela-Trabzon

2010-01-09T11:30:00.010+02:00

Sabah çok çok erkenden kalkıp uzungöl'ün etrafında bir tur attık en erken otobüse yetişebilmek için.
çok yukarıda olduğunu hissetmiyorsun ayder'deki veya şavşat'taki gibi değil. etrafı dağlarla çevrili ondan olabilir, kısılmış gibi hissettim.
etraftaki evler yol boyunca gördüklerimiz gibi. ahşap. düşünüyorum hiç etkilenmemişim uzungöl'den. ne kadar zorlasam da olmuyor. o yüzden kısa geçiyorum.

trabzon arabasına bindik. trabzon'da eşyaları uzungöl arabalarının yazıhanesine bıraktık ve sümela arabasının kalkmasını bekliyoruz. şöför ordu'lu olduğumu öğrendi. 'ordu'nun dereleri' al bak bu güzel ekmek ye ye çekinme! 'ordu'nun dereleri' bak köprüyü gördün mü...
şehirden güney'e doğru yine yükselmeye başladıkça içim yine bir rahatladı. onu farkettim ki her ne zaman sahile yani şehir merkezlerine insek bir bunalım, sıkıntı çöküyor. yukarılarda bir iç ferahlığı. inmemek lazım. inince de hemen çıkmak.
sümela yolu ormanlık yine ve sürekli yükseliyoruz. hayatımda toplam dinlediğimden fazla karadeniz müziği dinledim şu karadeniz'e ayak bastığımız 5 gün içinde.bir çağlayan başında mola verdi. sonra sümela uzaktan göründü. orada da duruyor. bir foto için. fotolar bir yandan son derece standart oluyor herkes arabayla ve herkes aynı noktalardan durup bakıyor.

vardık sümelaya. yokuş yukarı patikadan çıkılıyor yürüyerek az biraz.orda burda durarak çıktığımızdan kaç dk sürdü bilmiyorum ondan az biraz demeyi tercih ediyorum.
sümela'da beni en çok o çoktandır orda burda dağ yamacından bakan yüzünü gördüğüm kocaman duvarın ardında, dağ ile arasında kalan yerde bir anda mini mini minyatür yapıcıkları görmek oldu. paramparça. o heybetin ardına son derece sıcak ve dağınık bir yerleşim sığınmış.
kilise var. kayaya oyulmuş, her baktığım yerde resimli bir tasvir. altta bir kısım fotoğrafları var.

yola geri koyulduk. yol saatler sürsün istiyorum. yeniden şehre dönüyor olmak, aşağılara inmek canımı sıkıyor. yüzüm düştü yine. yolda birge sürekli telefon görüşmelerinde. KTÜ'nün tesislerini ayarlamaya çalışıyorlar elif'le. elif aradı ayarlanmış. cafer bey arayacakmış, bizi alacakmış.peki.
cafer bey ile sümela arabalarının son durağında buluşuldu.genç birini bekliyordum, rektörün şöförü olabilir. bizi otele götürecek. cafer bey 60 yaşlarında. mercedes vitosuyla aldı bizi. atölyesine götürdü. çocuklarından ikisiyle tanıştırdı. ben misafir çok severim. şimdi sizi gezdireyim sonra da iftara bizim köydeki eve gideriz. olur. da elif'i ve babasını da pek tanımıyorsanız bizim sizin arabanızda ne işimiz var nasıl oldu da buluştuk pek anlayamadık. sonra anlaşılır ki elif yanlış cafer'i arar ve bizim cafer bey'in kendisi ve ailesiyle günü ve geceyi geçirmemizle sonuçlanan olaylar tetiklenir. o anlamış da bozuntuya vermemiş öyle der kendileri.

evleri tepede. çok büyük bahçeleri var.

akşam KTÜ'nün tesislerine nihayet vardığımızda bugün de başımıza gelmiş olanlara şaşkın, ve dalgın ama huzurlu denize karşı birer türk kahvesi içtik.sadece birge ve ben, sonunda kimse yok yanımızda. artık yarınki uçağa kadar bir kişiyle daha tanışmasam muhteşem olacak:)

25 Ağustos 2009 Ayder-Çamlıhemşin-Of-Uzungöl

2010-01-03T20:51:00.017+02:00

çamlıhemşin merkez
çamlıhemşin konaklar mahallesi'ne gidelim dedik. konaklar görmeye. kambur köprü görmeye. çağlayan görmeye.
gördük.
2 km yol varmış. çamlıhemşin'den yürüdük asfalt yolun ortasından ortasından.

1893 yılında yapılmış son onarımı. taş kemerli kambur köprü. gözden ırak yolun epey aşağısında kalmış. iyi ki de kalmış. ondan sebep diğer köprülere yapılan restorasyonlar ona yapılamamış.
adam dedi ki bak şu yukarıdaki benim konak. oraya gidebilirsiniz isterseniz. bir şu aşağıdan gidesiniz ama yolunuzu kaybetmeyesiniz. yaya yoludur. otlar da kapatmış. bir patika var takip edin. sonra bir ev var ona sorun emi. kaybolmayın. olur.
çağlayan dereye indik- büyükdere derlermiş.

öncesinde: unutmuşum yazmayı. sabah ayder'de otelden transitlerin yanına iniyoruz. dün kavrun'da gördüğümüz diğer transitin şöförü eletti. dün önde oturmuş, kavrun'daki pub-lik kafe ismine gülüşürken, ismemi gülüyorsunuz diye yan arabadan laf attı. evet dedik.
eletti. durdu. camı açtı. kavrun'a mı? gülerekten. yok. gülerekten. geçti gitti sonra. şuursuz iki israilli turist için aşağıdan arayıp geri çağrılana kadar. yine gülerek: kavrun'a gelmşyor musunuz? yok. zeynep! dünküler geldiler:

çağlayanın kıyısında oturduk. su çok soğuk. geçtik köprüyü. patikayı otlar sarmış yüksek yüksek.
anne anne anne! ne işim var burda. çamur dallar yapraklar örümcek ağları.
zeliha hanım'ın evine vardık. çay bahçesi var. elleri o kadar çalışmış ki.

sonra dimdik tırmanış. atlaya atlaya çayların içinden. anne anne anne! birge gülme krizi geçirerekten elimi tutar çamurlu yokuştan yukarı.

vardık konağa sonunda. merhaba! tiyatro gibi. iki yaşlı teyze. biri çamaşır asıyor. diğeri başka uğraşta. bahçede bir aşağı bir yukarı. biz yokmuşuz gibi. dedim duyamıyorlar herhalde. tepkisizler. evin kapısına vardık. nuray hanım çıktı içeriden. çay ikram etti. konak ermenilerden kalmış. nuray hanım da. evin içi çok güzel. fotoğraflar anlatır. ben anlatamam.

dönüş yolunu sorduk, noolur asfalt olsun! ben o yamaçtan bir kere daha geçemem!
asfalttan koşturarak indik en dibe yine. sonra çamlıhemşin'e ve oradan pazar arabası'ne bindik trabzon arabasına yetiştirdiler. of'tan evvel rize'den geçtik inmeden. dağ taş çay. halı gibi. çok güzel konaklar var bahçe içinde.
of. çok fazla çarşaflı kadın var. para çekmeye yürüdük. tüm gözler üzerimizde. çok rahatsız edici.uzungöl arabası bekliyoruz yol üztünde. gelmiyor. bir adam konuşuyor bizle yine. göbekli çok. kendi çocuğu çevre mühendisliğini kazanmış. nasıl? o da kendini anlatıyor. herkes kendini anlatıyor diye farkettim. ya dışarıdan birileriyle konuşmak hoşlarına gidiyor, ya da başka bir cevabım yok aslında. çaykara arabası geldi. ona bindik. çaykara da çok güzel. ahşap konakları var.
çaykara of
uzungöl arabasına bindik. birge pide aldı. yaklaştıkça köyler var. bir sürü ahşap evden. önlerinde otla asılmış. kurusunlar diye. hayvanlara veriyorlar sonra. kışın. betonarme olanlar da yine aynı şekilde yapılmış.
arkamda bir amca çok düzgün konuşuyor. yanındaki anladım ki torunu. çok düzgün aksanı var. çok beyefendi ses tonu. iniyordu. şöföre döndü birden. bu hanımkızlarımız yeni geldiler. sen onlarla bir ilgileniver deyiverdi. şaşırdım. sonra şöför kalacak yeriniz var mı dedi. yok. tamam.
bizi uzungöl'ün en ücra köşesinde bir otele götürdü.kamanoğulları.
ayhan! iki kişilik oda. ne kadar? 60 ama son fiyat 50.
olur.
yemeğe gelin dedi. kendisi de burada kalacak herhalde. canımız çok sıkkın. birge hiç sevmedi. ben de çok bayılmadım ama o hoşnut olmayınca canım daha çok sıkıldı. ortalık fazla tutucu görünüyor. ki bununla bir problemi olmayan ben, sıkıldım. bakışlardan.
iftarı geçirdik ki herkes rahat rahat yemeğini yesin. sonra indik aşağıya. şöförümüz, yusuf bey'miş adı. ayhan(otel sahibi) bir adam daha ve onun oğlu. televizyonda maç var. önlerindeki yemeklerden bize verdiler. yusuf bey sitem etti. erken geleydiniz beraber yerdik.
turşu. haşlanmış patates. patatesli çörek. içim ısındı. bizim oralara yaklaştıkça insanlar da yemeklerde alıştıklarım gibi.
yusuf bey sonrasında yürüyüşe çıkardı. uzungölde akşam yürüyüşü. herkes tanıyormuş onu. selam veren verene. güvende hissettim çok.
gece göl güzel. ışıklı meşhur cami. yansıyor. sonra oradaki en büyük otele girdik. sahibi ahşaptan bir sürü heykel yapmış. nereye baksam onlardan birşey. oturduğumuz koltuklar, masa, avizeler nerdeyse herşey. boş zamanlarında yaparmış.

telefonunu verdi yusuf bey. trabzon'da ararsınız. sizi boztepe'ye çıkarırım. bi çay içeriz muhabbet olur.
odaya geldik. tahtakuruları var. sesler çok.

24 Ağustos 2009 Kavrun Yaylası-Yedigöller

2009-12-16T10:53:00.014+02:00

sabah kavrun yaylası için yola çıktık. minibüse yöneldik.kalkıyor mu? nereye?yemyeşil gözlerinin içi gülen sarışın biri bana doğru geliyor. soruyorum kavrunda ne var? burası da yayla mı! bir de orayı görseniz! göller var! diyor o yumuşacık oraya özel şivesiyle. yürünür mü göllere? 2 saatte yürürsünüz. oldu. arkada 3 çocuk var. önde biz. her zaman ki gibi. doğu bayazıttan beri önde gidiyoruz hep. alışkanlık oldu artık.nerden geliyorsunuz? istanbul. neresinden? taksim. sevdik onu. yol çok çok engebeli. bir ara koltukla temasım kesildi. hop hop hop. araba yolda takıldı. bütün arka grubu en arka koltuğa geçirtti. hoop geçtik. bu yollar şifaludur. böbrek taşı düşürtür.iç organlaru birbirune yaklaşturur!aşağı kavrun ve galler düzü'nden geçip yukarı kavrun'a vardık.

hepiniz göllere gideceksenuz ben gotureyim sizi! olur. yukarı kavrun yaylası iki dağ arasındaki vadiye yerleşmiş. yüksek vadi. kaçkarın hemen altı. bir su akıyor içinden incecik. meydanındaki kahvede o beyaz metak çiçekli sandalyelerden var. bir de hayatımda yediğim en güzel tahinli çöreği satan küçük fırın bakkal karışık dükkan.
adı tayfun. diğer grup arkadaşları erhan, rıfat ve musa. 2 saat yürüyoruz. dura dinlene. ha şu tepenun arkasudur diyor. yok öyle brişey yürü yürü kaç bine çıktık bilmiyorum.öğrendim 3100m imiş. yürü yürü son bir nefes vardık göllere. yolda bir sürü geri dönen kafile var. veya eşyalarını önden katırlara yükleyip aşağıya yollayıp kendi yavaş usul aşağı inenler. bunlar yusufeli tarafından gelirlermiş. dağı aşıp. çok özendim.

yedi göllere geldik. kar var hemen yanı başımızda. su masmavi. aslında bulınduğun yüksekliğe göre yansıtığı renkler değişiyor. en tepedeyken masmavi sonra değişen. girilirmiş. girdik. zor. buz gibi buz. atladım. gözümü bir açtım muhteşem bir mavi, yeşil elim bir başka renkte içinde. ne büyük güzellikç tadı çok güzel, tatlı. tatlı suda yüzmek çok güzelmiş. bir de fırat'ta yüzmüştüm. ama bu çok başka. yüzüm uyuştu soğuktan. kuruduk. geri yola koyulduk. ayaklarım soğuktan kaskatı olmuş hissetmiyorum. su toplamış.
ayder'e geri iniyoruz. yukarıda tek bulut yok ayder'i örten bulutların üstündeyiz. yukarıdan bakıyoruz. ne acayip.

kaplıca vakti. donmuşuz zaten. iki israilli kız var havuzda. bu arada her yerde sürüyle israilli görüyoruz sürekli. tohum topluyorlarmış. ramazanı, orucu, pideyi soruyorlar merakla.
soyunma odasında israilli kızlar ve biz. ikimiz de uzun. bir kadın girdi. hepimizi yabancı sandı galiba. amaan ne fizikmiş bunlardaki de! sonra safım birgem zeyno havluyu versene diyiverince kadın şaşırırmakla utanmak arası.
çıktık. yemek için sevgili garsonun olduğu yere gidelim dedik. özlemiştir malum. gün boyu yoktur kimselere sinir olmamıştır. yolda arkadaşlarımızla! karşılaştık. sabahki yayla turundan. birlikte oturup balık yedik. sonra gençler naber diye bir ses. tayfun gelmiş. kırıp geçirdiler yeşil vadi otel ve restoranın sahibi murat bey ve tayfun. lazdan laz fıkrası dinlemek ayrı bir güzel.

yazmışım: yayan gez, bir sürü insan tanı. sonra pat. ayrıl. çok tuhaf çok.

yukarı kavrun rakım 2260m
yedigöller 3100m
bugünün adamı : tayfun

23 Ağustos 2009 Arhavi-Ayder

2009-12-08T00:02:00.009+02:00

Sabah arhavi'den pazar'a gelindi. ulusoy'la. ayder'e arabalar pazar'dan kalkarmış. pazar'dan ayder. yolda bizim kambur köprülerden gördük. inecek olduk çamlıhemşin'de. ne iniyosunuz burda? siz ayder'e gitmeyecek miydinuz? ha gidicez de. köprülere bakmak için. ya her yer köprü da! bi çıkın siz ayder'e. iyi madem.
büyülendim. bir çağlayan karşıladı.ta tepeden ince ince süzülüp önümüzden fırtına çayı'na dökülmekte.geziyoruz.çağlayan ardına çağlayan. heryerde.bir de bulutlar üzerimize iniverecek gibi. saracak her yanı gibi.

muhlama öğle yemeğinde.yeşil vadi restoran. birge eritme peyniri havasında gelen muhlamanın gerçek olduğuna inanmıyor. zavallı garson neye uğradığını şaşırdı. bunun içinde mısır unu var mı? topak topak olmamış bu. yok. fırında kalmamış.nasıl yoook! var. ne var? buğday unu ve mısır unu karışık. ha hiç yok değil yani. bilmediğimizden soruyoruz. birg hafiften tatmin olur. garson akşam olacaklardan habersiz yırtım zannediyordu herhal.

gezmeye başladık. yol ikiye ayrılıyor. biri ıssız diğeri daha da ıssız. nerden? daha da ıssız olandan. çık çık çık çık. yolun ucu bucağı yok. sessiz. toprak yol. bazen yukarıdan akıvermiş suların üstünden geçiliyor. çık çık çık yayalaya mı çıkıyoruz acep?yok bu kadar yakın değildir. dönsek mi? şu dönemeci de geçelim sonra. bir yere ulaşamadan ki ulaşamazdık 5 saat yürümeden. geri döndük.
ayder'de kaplıca var. sırf bundan sebep aman kaplıcasız olmaz bana arhavi'da pazar günü sabahın dokuzunda açık tek dükkandan şans eseri bulunan bir mayo alındı. aman eksik kalmayayım..
kaplıca kaynar. bir girişi var hamam kurnaları bildiğin hamam. sonra mermerler dikdörtgen bir havuz oluveriyor. sakin. kaynar. ilk girebildim iliğim kemiğim ısınıverdi. bir gevşeme ki öylesini hiç hissetmedim önceden.hep burda kalırım..sonra daral gelir zor atarsın kendini dışarı.birg'in yüzme denemesi duvardaki kocaman yazıyla son bulmakta: yüzmek yasak. 10 dk'da bir havuzdan çıkınız. başkalarını rahatsız edici hareketlerden sakınınız...
havuza girip çıkıp birg keselenir. iyice bir çimilir. kurnadan.
annen kovanın dibindeki son suyu tependen boşaltır gibi çimmek.
çıktık yanaklar al al. vücudumun her noktası ayrı çözülmekte.
çise'de lahana çorbası içtikten sonra yeşil vadi'de bir çay içelim değil mi.burda bal varmış. evet der aynı garson u sefer bir tebessümle yüzünde.bu bal zehirliyormuş. evet. ne kadarı? bilmem anlarsınız işte. ne kadar yani? yani öyle bilinmez. ne oluyor? öyle bulantı filan değil direkt götürür. hah. yukarıdaki tüm soruları birg soruyor dıye hayal edin lutfen:)garson artık bizi belledi bence.

ayder
rakım: 2700m
kalınan yer: liva otel, 25tl
karakter: garson ;)

22 Ağustos 2009 Şavşat-Kocabey Köyü-Arhavi

2009-12-06T21:38:00.014+02:00

sabah ömer bey'i buldukç bulmasak mı diye düşünürken karşımıza çıkıverdi desem daha yerinde olur. kızını da aldık.nisanur. nihayet efkar tepesinde eritme peynirli kahvaltı oldu.nisanur güneş gözlükleriyle duruyor. hiç yüz vermedi. tek kelime konuşmadı.
efkar tepesi gündüz gözüyle pek güzelmiş. evde cemil bey bekler. bizi köyüne götürmek ister. geç kaldık. kocabey.
eğer daha uzun kalsak gürcistan içlerine kadar gidermişiz beraber. seneye kısmetse. bizi pansiyona girerken yakalıyor. aalo! burda böyle. birisi aalo diye bağırıyor diğeri aalo iye cevap veriyor.karşı kafede köylüleriyle otururmuş. çay ısmarladı.kadın çok güzel. gürcülere benziyor. adını unuttum. ya da ismen tanıştırılmamış olabiliriz. kızı var. pek zeki, pek bilmiş, pek güzel ve oyunbaz. adın ne senin? nazlı diyor adım. esas ıtır'mış. kendine nazlı dermiş. nice sonra öğrendik.
cemil bey'le çıktık yola. birge oturdu öne. öne oturan şöförle konuşur. kural bu. ben çok hoşlanmadım bazen fazla geldi konuşması. o da beni suratsız buldu. çok sevmedi. birgeyi çok içi dışı birmiş. ben de ne gıcık göründüysem artık.

kocabey köy güzel olmayı güzel de madenle yan yana konamaz. annesinin evine gittik. olduğu gibi korunmuş. çok iyi bakmışlar eve. ahlat ikram etti istanbul'da oturan tatile oraya gelmiş bir hanım.
ıtır
döndük. 2 otobüsüne bindik. trabzon'a giden. ıtırla annesi de ysan koltuktalar. trabzon'a gidiyorlarmış.
artvin'e yaklaştıkça etraf bir değişti. o sert dimdik ormanlar kayboldu.etraf daha kıraç artık. yusufeli sapağından sonra yükseliyoruz.yükseliyoruz. o kadar yükseliyoruz.çoruh vadisine inen derin vadinin kıyısından yol. o kadar yüksek ki. artvin 20km yazıyor.hala yükseliyoruz. şehir kuracak yer yok etrafta nerde bu artvin?daha ne kadar yükselebilir?sonra karşıda artvin'i gördüm. karşı dağın yamacında .oyle dağınık.hiçbir gözü alan özeliği yok.
artvin
aşağı inmeye başladık. çıktığımızı indik olduğu gibi. en dibe. rengi zeytin yeşili çoruh'un. borçka'ya yaklaşıyoruz.yine etraf değişti. çok çok etkileyici orman ve vadiler. yağmur bastırdı.
çoruh
yanda çoruh. yine yükseldik. hopa öncesi. hopa kıyıda. bır dağın arka tarafına dönen bir viraja girdik. birden inanamadım. o kadar yüksekten. dağların ormanların üstünden bulutların içinden üzerine düşen parça parça günle pırıl pırıl bir deniz. cankurtaran geçidiymiş orası. sonradan öğrendim.
cankurtaran hopa-arhavi yolu
sonrası hopa'ya iniş. hopa'da mı insek? hayır. arhavi güzelmiş.
hopa pek bir çirkin. iyi ki inmedik.
arhavi.yağmur var sahilde. epey bastırdı. koşarak bir çay bahçesine attık kendimizi. birge önden alçak duvarından atladı çay bahçesine. ben de peşinden. arhavi gençliği orda. bir patos yedik. baharatlı.
yağmur biraz hafifledi. öğretmenevini görmüştüm oturduğum yerden. koştuk gittik gitmeyi de kapılar kapalı. kapanmış öğretmenevi. brada kalınabilecek düzgün bir otel var mı bildiğiniz? uzay otel var. ben sizi götüreyim. hmm yok kalsın teşekkürler. saçak altı. ömer bey demişti arhavide kalıcak yer sorunu olursa beni arayın dedi. aradım. polismiş arkadaşı orda. arhavispor tesislerinde yer ayarlamış bize. tarif etti.
bir şemsiye. yağmur. birgeyle ben. bitkin. yavaş usul. bir allahın kulu yok sokakta. arhavispor sosyal tesislerine doğru ağır aksak gidiyoruz. vardık. vardığımız gibi kaldık. çıkmadık bir yere.
otel gibi. öğretmenevlerine son!
yemek yedik. arka masadaki iki kadın haricinde diğerleri personeli. kahve içtik terasında. ay kızlar fal mı bakıyorsunuz? evet de öylesine! biz de! a siz bakabiliyor musunuz? hadi gelin bakayıms en de bana bakarsın!
gittik. güler hanım ve sibel. sohbet ettikçe bize yardım için orayı burayı arıyor. bilmem ne hanım burda iki hanımkızımın varkendileri gezerlermişç bildiğiniz bir yerler var mı tavsiye edebileceğimiz veya haftasonu organizasyonu filan malum yalnız oraya gidemezler!ha tüh çok teşekkürler yine de. aaa hasan bey? kusura bakmayın rahatsız ettim. bu hanımkızlarımız ayder'e gideceklermiş.kalıcak yerleri yok. siz birşeyler ayarlayabilir misiniz?ayarlandı. ayder de kalacağımız otel. güler hanım akbank arhavi şubesi müdiresiymiş. sağolsun.
epey bir sohbet sonrası. uykunuz geldi mi? yorgun musunuz? iyi madem ben sizi bir gezdireyim! olur! sezgin taksi şöförü güler hanımın. evinden arıyıp uyandırdı. sürekli onu ordan oraya götürüyor diye tahmin ettik. pek samimi sohbetleri. madem beni bu saatte kaldırdınız güler hanım, ben de sizi sabaha kadar gezdiririm!

limana götürdüler. eski dizi dizi balıkçı barakaları şimdi arhavi halkının yazlığı. öğlen çay bahçesinde gördüğümüz çocuklar da burdalar. biri sibel'in akrabasınınmış. orada toplanmış gençlik. eğleniyor gibiler. şehrin üstlerindeki bir turdan sonra bizi geri bıraktılar.

arhavi
rakım: 0
kalınan yer: arhavispor sosyal tesisleri, 30tl
karakterler: cemil bey, annesi, ıtır'la annesi, güler hanım, sibel, sezgin, ha bir de bu bizim işimiz bu deyip dışarıya adım attırmayan ve her ihtiyacımızı gideren tesis yönetimi sağolsunlar varolsunlar

maden köyü güzeller

2009-12-04T00:55:00.002+02:00

soner

21 Ağustos 2009 Şavşat

2009-12-03T21:17:00.021+02:00

şavşat merkezi tam bir hüsran.bir sürü dipdibe yapılmış yüksek yüksek kooperatif binaları. birge fotoşoplanmış gibi diyor. evlerin arasından görünen yemyeşil orman fotomontaj gibi. gerçi bu şavşat'a özel bir durum değil, karadeniz genelinde merkezlere yaklaşınca durum böyle..biri söylemişti, zeynep, merkezlerden uzak durun diye, öyleymiş, öyle yaptık.
hemen meydancık'a gitmeli de nasıl gitmeli:
şu hanımkızlar meydancık'a gitmek isterler. araba var mı ki bu saatte? işte köy arabaları saat 3'te çıkarlar. hem siz n'apıcaksınız ki meydancıkta? görmeye, belki kalırız hem. meydancık dediğin bir sürü köy hangisine gitmek istiyorsunuz ki? hmm bilmem ki hangisine gidelim?muhtar emmi! şu hanımkızları meydancık'a atıversen? ya bana yanaşma bugün başım çatlıyo valla, hiç bişey yapamam.neyse biz inelim burda madem, çok teşekkürler! araba kiralayalım!birg parlayan gözlerle son bir şansını dener zeynep'e karşı. yol boyuncaki bütün bu araba kiralama savaşından bezmiş olan zeynep e bul da kiralayalım der.esnafa sorarlar. araba kiralanıyor mu burda? siz nereye ki? meydancık'a. ha ya bakın şimdi araba kiralamayla aynı fiyata gelir. o yolar da çok kötü mümkün değil gidemezsiniz. bu arada esnaf etrafımızda çaylar ısmarlandı çoktan. sohbet koyu.bizim ömer var. çok güvenilir çocuktur, taksici. çağıralım bir konuşun. olur bi konuşalım madem.ömer bey gelir. hakikaten yüzünden güven akıyor. ömer sizi maden'e götürsün, uzaktır ama en iyi korunmuş köydür. buraya kadar geldiniz, maden'i görün. kalacak yer var mı? yok da öğretmenevinde kalırız diye düşündük. yok ya burdaki öğretmenevinin misafirhanesi. orman müdürlüğüne bir bakın.
150 dedi ömer, düşün taşın, beynimiz çatlayacak. paramız da yok ki çok. bi nefes gidelim diyiverdik.
ömer bey orman müdürlüğüne sordu kalacak yer yokmuş. hallederiz dedi koyulduk yollara.
yolda sık sık durduk, zormuş yolları araba kiralanmazmış hakikaten. böğürtlen sefası.
çıktıkça çıkılıyor. 2000 küsürler oldu. hala çıkıyoruz.

maden o kadar yukarıda ki korunup kalmış öylece. mis gibi ahşap kokusu var. evlerin bir yüzlerindeki tahtalar yanmış güneşten. renkleri de yanık yanık..kokuları da mı ne? evlerin çatılarındaki örtü de ahşap. kiremit gibi. bunlar son kalanlarmış o civarda.
aşağı mahalleye bıraktık arabayı. ilk soner çıktı önümüze elinde ekmeği. kemiriyor.
sonra adım başı çat pat türkçe konuşan bir sürü kişi. kadınlar özellikle çok güzel. gürcüce konuşurlarmış bu insanlar. tepenin ardı gürcistan. nerdensiz? istanbul. hoşgelmişsiz!
yukarı mahalleye yürüyoruz. hava çok soğuk. ömer beyle de artık epey bir konuşmaya başladık. sanki birkaç gündür birlikteymişiz gibi. o da bizimle yürüyor. zorunda değildi.
hem soğuk hem rüzgar var. manzara tarif edemem.o kadar yukarıdayım ki bulutlara değsem o kadar.
buranın bir de yaylası varmış. dedim yaylaya ne hacet. burası yayla zaten.

evlerden birine girebilir miyiz acaba der birge. bir bakalım .girdik. islam yılmaz'ın evi. masmavi gözlü bembeyaz saçlı biri islam amca. oralı. karısı oğlu gelini onların çocukları, elma yanaklı kızlarıyla oğulları ordalar. iftara hazırlanıyorlar. hava kararmak üzre.kemiğim iliğim ısındı. nasıl soğukmuş. eşi felç geçirmiş birgün ordayken. şimdi yavaş hareketleri ama buna şükürmüş.tuvaletlerine giriyoruz. dışarıdan balkondan dimdik bir merdivenle alt balkona iniliyor. orda tuvalet. bizim köydeki gibi bir delik ahşap yerin ortasında.

hava kararmadan aşağıda olmamız lazım. inilmez yoksa dağ tepe tırmandık çünkü yukarıya. burda kalın dedi islam amca. ömer'le gitmemiş olsak kalırdık. adamcağız bizim için yürüdü oraya kadar artık dönelim onunla.
dönüş yolu zifiri karanlık. epey ir öğrendik ömer bey'in hikayesini. istanbul'da yaşarmış o da 5 sene öncesine kadar. sonra şavşat'a taşınmış eşi orda çalışıyor. çocukları var. demiş burda taksi yok. şimdi 3 taksiyle şavşat'ın tek taksi durağı.
bizi gökçe pansiyon'a götürdü. nataşa otelleri var filan burası güvenli diye.
cemil gökçe. son derece konuşkan son derece cana yakın. pansiyonu işletiyor alt katı evi. eşi gürcüymüş. beş sene olmuş kaybetmiş. iki çocuğu var. "hayatı mutluluğa çevirmek" diyor sürekli. fotoğraf çekiyormuş. çocuklarını alıp gezermiş.
iki yataklı bir oda gösterdiler ne kadar?15 lira. ömer bey uygun mudur dedi?olmaz mı!ancak yetmedi en üst kata çıkardı cemil bey. orada bir çatı katı daire ister orda ister bu dairede kalın dedi, dairede kaldık o gece.
ömer bey bizi sevdi galiba. eritme peynir yedireyim dedi. olur dedik. eşyaları koyup çıktık yanına. efkar tepesinde eritme peynir o gecelik yalan olur, sucuklu yumurtaya fazlasıyla doyulur. uğur'un işlettiği bizim kafe'de. efkar tepesinden 60 köy görünürmüş.
ömer bey der ki sabah gelin gitmeden evvel size eritme peyniri yedireyim. olur.
geç vakit evdeyiz. herşey bir tuhaf görünüyor gözümüze. sonrası akıllar işler, kurgular başlar. -içim bir huzursuz be birg! neden sence? -herkes bi fazla iyi de ondan!herşey bir komplo mu yoksaaa!ışıklara bak!(ıışıklar RGB kırmızı yeşil ve mavi spotlar ayrı anahtarlarla yanmakta. üçü birden açıkken herşey normal de..)

nataşa oteli mi bu?tuzak mı! zeyneeeep!! birg tepinmeye başladı olduğu yerde. ben zaten panikte..gerizekalı mıyız?
krizler akıl yoluyla atlatıldı. sonrası deliksiz uyku olur inşallah.

şavşat
rakım merkez 1100m maden köyü 2500m
kalınan yer: gökçe pansiyon
karakterler: ömer bey, cemil bey

21 Ağustos 2009 Kars'tan Ardahan üstünden Şavşat'a

2009-12-02T22:11:00.015+02:00

amma günmüş. yazıyı okuyunca bile aynı günde katedilen yol şaşırttı beni :)

sabah kars'ta gezinti. çok erken saat bir de ramazan ayının ilk günü. heryer bomboş. çöpçüler var birkaç insan.biz.
ruslardan kalan binalar varmış. bir köşecikten gözüm birşey alıyor. dönüyorum. dantel gibi işlenmiş bir bina. böyle bir şaşırıyor insan. balkon korkulukları, kapılar,saçaklar incecik işlenmiş, kocaman taş binalara yapışık durmakta. bir de ferah otel.
kars
11 otobüsüne yetişebildik ki birge bana epey kızdı bir öncekine binebilirdik. Ardahan transiti. bir buçuk saat sürdü Ardahan'a varmak. yol o kadar güzel ki. yaylalardan geçiliyor. menderesler yapmış dereler sarmış. bir yerde durdu yolcu indirdi. cumaydı sanırım vaaz vardı camiden duyulan.
kars'ta yazıhanede
bir ara camdan bakmamışım birkaç saniye, kafamı kaldırdım va hayretler içerisinde bana aylar gibi gelen ama günlerdir görmediğim ormanlar başlayıverdi. çırılçıplak bozkırlarda. bir an öyle ezildi ki içim, o kadar dünyadan kopmuş ve hiçbirşeyin ortasında gibi hissediyordum ki karstayken. ığdır kars arası gelirken başlamış aslında böyle dışında gibi hissetmek. ormanı gördüm ya içim ezilir, karadenize gelmek sanki ulaşabilir olmak gibi. ulaşamasa kimse.
ardahan'da şavşat minibüsü bakliyoruz. dümdüz bir yere nazır. köprüden geçtik oraya oturuverdik. burada da oldu..bulutlar tam başımın üstünde yine değiverecek. anlatamıyorum..öyle güzel bir ışık ki ve herşeyin rengi kendisi gözüme gözüme giriyor kapatmıyorum.
ardahan
şavşat yolu nasıl tarif edilir? vahşi desem. nefesim kesildi desem. bir yerde sis bastı. göz gözü görmüyor cinsten sis. yaylalar geçildi sisten çok göremedim. arabanın/transitin içi pek tuhaf oldu dışarıdaki bembeyaz şey, içeride birkaç kişiyle yapayalnız bırakıveriyor. sisten sonrası gördüğüm herşeyden ayrı apayrı..dimdik göğe uzanır ladinler.kopkoyu çok yüksekteyiz çok çok. aklımda kalır bir an. yukarıdan bak.çok yukarıdan. altta yılan gibi kıvrılıyor asfalt yoletrafı saf kopkoyu yeşil ve göğe değen ladinler.bulut.

20 Ağustos 2009 Kars-Ani Harabeleri

2009-11-30T19:27:00.026+02:00

kars'a iner inmez ani için zeki bey bulur bizi. 80tl bize türküz ya ondan sebep. turist çocuğu da ekledik tura.
hangel ve piti yedik. orda bunlar yenirmiş. hangel soğan soslu mantı benzeri bir yemek. etsiz. piti de nohut yemeği ancak sapsarı, baharatından olsa gerek.
zeki bey ile buluştuk. şahin taksisiyle yoldayız.
ani de arpa çay'ın vadisine üstten bakıyorum. bulutlar gri. gökyüzü o kadar hissediliyor ki..başımız göğe erdi diyor birge..tam anlamıyla erdi tam bulutların altında göğe çok yakın.
gök gürültüsü geliyor ermenistanda yağmur olsa gerek. arada güneş süzülüverdi bulduğu boşluklardan ve bakakaldım. heyecandan gülümsüyorum. silme hayatımda görmediğim bir yeşil gri gökle birleşmiş tuhaf düzlüklere süzülüverir gün.

o kaba yapılar, güçlü dimdik ve sert, bir pencere bezemesi var incecik dantel gibi. o sertliğin içinde ipincecik.
geri dönüyoruz. arabaya binmemizle yağmurun indirmesi bir oluyor. nasıl indirme. gök iniyor yere şiddetle.bir de sürüler sürüler üstüne yolumuza çıkıyor. duruyoruz.

döndük geldik öğretmenevine. en güzel şey kendini öğretmenevinin çay bahçesine atıvermek ve bir sigarayla çay. bugün 3 etti.
kars soğumuş. kış öncesi gibi tam. atatürk caddesinde yürüyoruz. kaldırımlar yollar geniş. kars 40 yıl rus egemenliğinde kalmış. çok belli. rahatsızlık hissetmiyoruz, tek bir laf atan yok. kars apayrı diğer çevresinden çok garip farklı bir dünyaya girmiş gibi oluyor insan, rusya'ya mesela:)
peynirciye attık kendimizi. silme peynir raflar ve peynirler yapılma zamanlarına göre dizilmişler sırayla. şalgamcıoğlu. kargoyla yolluyorlarmış.hemen giriştik. nizam görse dalga geçerdi.-çay?-tabi
esas sahibi geldi biz paketi beklerken.-aferin size vallahi, ne güzel şey gezmek hem de ikiniz -çay? -alalım(5. çay)
büyük yağmur sonrası kars peynirci
yemek: ani ocakbaşı. çocukluğumun oda restoranları gelir aklıma. çok temiz, güzel bir yer. ezogelin çorba, akçaabat köfte, ezme, bulgur pilavı, haydari, salata +2 çay daha(etti 7 bugün de)
yürüyoruz..dondurma aldık. öğretmenevi çay bahçesi geç saatlere kadar açıkmış.+ 2 çay daha ve gün 9 çayla tamamlanır.

ha bu arada yine bugünden bir not: peynirciden elimize 100gr kadar civil peynir aldıktı. bütün yolculuğun sonuna kadar sabahları katık oldu kendisi. özellikle bu ramazan zamanı ne iyi olmuş almışız.
kars
rakım: 1750
kalınan yer: kars öğretmenevi
karakter: bizden kurtulmayı dört gözle beklediği(karşılıklı, kendi memleketinde turist yapıveriyor insanı artı ingilizce konuşmak oralarda pek çiğ geldiğinden konuşmadık denebilir) her halinden belli olan hollandalı turist, zeki bey

20 Ağustos 2009 Iğdır'dan Kars'a

2009-11-30T18:09:00.021+02:00

iner inmez ığdır'a kars biletlerini aldık. az vakit varmış. hollandalı turist de kars'a gidiyormuş. yazıhanede yine sosyalleştik. bankamatik aramaya gitti. biz de tabii ki çay içmeye!günün ikinci çayları. dışarıda oturuyoruz, iki sandalye vardı oturuverdik diyelim. iki dilenci kadın yaklaştı arayla. birinciye birge: poğaça alın! buyrun buyrun alın! kadın aldı. ikinci gelir. birge: bugün gelen üçüncü kişisiniz. kadın "siz"li hitabetten sersemlemiş görünüyor. ben bile sersemledim :)
kars'a ulaşana kadar gireceğimiz felaket tuvaletlerin ilki buradaymış. adam para istedi. birge adamı sorduğuna soracağına pişman etti. yine de adamın suratındaki o anlamaz ifadeye ben yarım ücret ödemeyi hak gördüm.
yazıhaneye dönüş. bizim turist oturmuş bir sandalyeye yanındakine el kol birşey anlatmaya çalışıyor. tam günün adamı ebubekir ile turistimizin çatpat muhabbetinin ortasına damlamışız anlıyacağınız. -abla ingilizceniz var mı?-var.- burda madenler var bi söyleyiverirseniz!
bindik. 3 saatlik cümbüşün başlangıcı. minibüs tıklım tıkış dolu. hollandalı turist o kadar büyük ki sıkıştı kaldı yerinde. koridorda adım atmaya yer yok. birge durumu belgeliyor. -çek çek gözelleri çek! arkada altın dişleriyle tebessümde amcalar:)
1 gözeller! 2 ebubekir mavili olan turistimiz
ebubekir yol boyu bilgilendiriyor. çok güzel ve çok ilginç birisi. yaylaya giderlermiş. bir kız oturuyor arka çaprazda, yanında babası, ebubekir'in akrabası olsa gerek. babası vasıtasıyla ishak paşa'dan aldığım üç bilezikten birini ister- ver de bi hatıran olsun diyor. verdim ona kısmetmiş. bu arada farkettim ki altta pembe evlerin olduğu fotoğrafta bileziği verdiğim kız da var kucağındaki kutudan başını çıkaran tavuk girememiş ne yazık ki.
ermenistan sınırında gidiyoruz. Lord Kinross'un kitabı geliyor hemen aklıma: ığdır'dan doğu bayazıt'a geçerken uzaktan erivan'ın ışıklarının görünmesiyle onun bulunduğu arabada büyük bir sessizlik ve büyülenme anını takiben kısıkçana -erivan! -erivan! sesleri birbirini izler..merakla karışık. aynı sahne, ya da çok benzeri diyeyim...-karşılar ermenistan! -ermenistan! -ermenistan kısık kısık..
tuzluca'da durdurulduk yeniden. kimlik kontrolü. herkes çok alışkın..biz bile alıştık. hemen dışarı dökülüp sigara yakan yakana.tuzluca'da tuz çıkıyormuş.
o kadar çok zaman yolda geçiyor ki..ama yolda gördüklerim..yaylalar gördüm. menderesler yapan nehirler. yayla dediğim çadırlar. ebubekirler yaylada ineceklermiş az sonra.ramazan için erzak almaya inmişler ığdır'a. yemyeşil ama ağaçsız yemyeşil. bir de devletimiz sağolsun köyler yapmış halkımıza oralara yerleşsinler diye. hepsi birbirinin aynı ve birbirinden son derece eşit uzaklıklarda bir grid oluşturacak şekilde yerleşmiş pembe tek katlı evler..
3
digor'da ilk mola. kahvenin tuvaletine girdik. hayatımda girdiğim en en en fena tuvalet. dayanılmaz bir koku. ama girdik. sonra turist giremedi düşünün artık durumu.
digor'da binenler oluyor yeni. minibüz hala tıklım tıkış. koltuğun kenarına basıp hoplaya zıplaya geçiiyor koltuklara. koridorda ebubekir bir çocuğu yüklerin üstünden uçuruyor.-e bunu atlattık hadi anasını ne yapıcaz şimdi!
digordan böyle bakıp kalınacak güzellikte bir adam binmiş. birge söyledi. kapkara, maviden griye çalan gözleri var. gerçek anlamda neye güzel denirse. hali çok esrarengiz..arapça mı farsça mı anlayamadım birşeyler yazıp ayakkabısının içine sokması gizemini artıtıyor. bir kere olsun gülmedi(bu otobüste olunca pek normal kaçmıyor bu durum herkes pek bir konuşkan ve yardımcı gibi)
iyi dilekleriyle ebubekirler indiler. bir daha da göremeyiz herhalde..ne tuhaf hayatının öylece bir kaç anını birlikte geçiriyorsun sonra da sonsuza kadar yok oluyorsun birbirininkinden. bunu çok sık hissediyorum bu aralar.

günün insanı: ebubekir

1,2,3 birge y tarafından çekildiler.

20 Ağustos 2009 Doğu Bayazıt-Iğdır yolu

2009-11-29T23:57:00.008+02:00

Sabah uyanma saatleri 06:30'a çekildi.
Yolda birşeyler aldık yürüyerek Iğdır arabalarına doğru gidiyoruz. berberden bir ses: günaydın ablalar! mustafa bey. sinekkaydı traşıyla parlıyor.bu kez daha detaylı bakabiliyorum: esmer, kara kaş, kara göz, büyükçe bir burun. -tel var, istanbul'da ararsan görüşürüz -tabi(yine mahçup bir gülümseme ve önceki gün aramamış ve bir daha aramayacak olmanın ezikliği)
ığdır minibüsü kalkmak bilmiyor. ne zaman sorsanız 10dk sonra kalkar abla. bekliyoruz. artık transitlerin şöför yanındaki ikli koltuğunda seyahat etmeyi tercih eder olduk.
bir turist gelir uzaktan. uzun boylu irice bir adam. italyan olmasından şüphelendim. yazık adamcağız kaç gündür kimselerle konuşmuyordur diye konuşuyoruz. dayanamadık. günün ilk çayını içmek üzre indik. ilk diyalog: -are you leaving? -no, we will be back.
ığdır yolu çok bozuk. yol genişletme çalışmaları var. jandarma çevirme yapıyor, kimlik kontrolü. bu rutin burda. yol boyunca ağrı dağı'nı izliyorum gözümü ayırmadan son bir hayranlıkla. bir daha göremeyeceğim.

tepeden ığdır görünüyor.öncesinde sanki ağrı dağı'ndan yıllar evvel püskürmüş ve oraya buraya saçılmış gibi duran tepecikler arasından ilerliyoruz. Ağrı arkada kaldı, ığdır tam önümde aşağıda. doğu bayazıt-ığdır 1 saat.

yaşasın bönlük

2009-11-29T23:36:00.002+02:00

birge bir ara mesela şu kadın gibi giyinsek dedi. dedim mümkün değil, bi kere üstüne ne giyersen giy ayakkabılar falso. 30 metreden yabancısın çok belli.
sokakta kadın çok az ya da yok. aile çay bahçesi sormak hayatımda ilk kez bir anlam kazandı.
zamanla şöyle bir durumun işlediğini farkettik: bir masada birçok genç oturur. yüzü size dönük olan bütün aktivitelerini durdurup size bakmaya başlar. onu gören diğer gençler de aynı anda dönüp sadece ve kesintisiz bakarlar. istisna yok yüzde yüz kural.

19 Ağustos 2009 Doğu Bayazıt

2009-11-27T10:32:00.011+02:00

hüzünlü bir yer dedi birge. öyle.
şehrin ağrı tarafından girişi sadece tek katlı, toprak, bahçeli evlerle sonsuz bir düzlüğe yayılmış. ağrı dağı'nın eteğinde.
erzurum otogara gittik sabah erkenden. bekleten bekletene. buna alışmak lazım çünkü beklemek artık normal yolculuk prosedürü. bekleyen diğer üç kişiyle bir taksiye bindiriyorlar bizi. otobüse yoldan binilecek. yolda durduk. otobüse otogar yazıhanesinden normalden az para yollamışlar. şöför bizi almıyor.
- ama ama bizim bi suçumuz yok, biz tam 25er lira ödedik. - yok hanfendi yani bu o.. çocukları, yani kusura bakmayın hanfendi ama bu o..çocukları bir daha burda durursam işte öyle olsun siz geçin geçin..
öz ağrı dağlardağı turizm. pasinler dinlenme tesisinde bizim ilk otobüsün bilmem kaçıncı molası/24 saattir yoldalarmış izmir'den doğu bayazıt'a.
tuvalette coşku dolu bir ses yükselir yıllardır bu anı bekliyormuşcasına:
-ığdır turizm'in sayın yolcuları! pasinler dinlenme tesisine hoşgeldiniz!kaptanınız yarım saat yemek ve ihtiyaç molası vermiştir.
yüce kaptan lütfetmiş de size mola vermiş! der gibi :)

1 pasinler ovası
birge sürekli uyuyor. muavin bir ara bakıp tebessüm ediyor neredeyse gözü açık görmedi onu.
yolda sevigül ile tanıştık. hatta ilk taksiye bindiğimiz beş kişiden biriydi. hemen telefonunu verdi ararız başımız sıkışırsa neyim..muavin de ilgili.-siz nerden geliyorsunuz?-istanbul-neresinden?-taksim- ben de orda kaldım da yıllarca ondan soruyom, elmedağ'da(gurula karışık ir mutluluk) ilginç anonslar geliyor: -sayın yolcularımız, cümleten geçmiş olsun. ağrı'ya geldik. ağrı'da inenler insin, doğu bayazıt'a devam edenler sakın inmesin! hemen hareket!
ağrı dağı'nı bize göstermek için çok heyecanlı.birge'yi hostes koltuğuna buyur ediyor. -hocam az sonra tam karşına çıkacak! çekersin..şöför(sonradan öğreneceğiz ki mustafa bey) birge'yle konuşmakta aynadan gördüm. ne konuşuyor ki bu kadar çok? kız başımız oralara doğu demeden, aşağı görmeden gittiğimiz için teşekkür etmiş..

doğu bayazıt gülleri olduk dedi birge. herkes pek üzerimize titriyor. otobüsten indik. mustafa bey bırakmadı. çay söyledi. günde 8 ila 9 çay içmeye başladık. uyuyamıyoruz. ondan mı acep? mustafa bey yakışıklı bir adam. karslıya benziyor. kara kaşlı, kara çakmak gözlü. cep telefonunu verdi - bir ihtiyacınız olursa arayın. yoksa da istanbul'da görüşürüz(mahçup bir gülümsemeyle) saygıyla el sıkışıyoruz, teşekkürler ediliyor. öğretmenevine doğru yürüyoruz.vardık. hayatımda gördüğüm en tuhaf yerlerden. oturup kalmışım yatağa. nice sonra kafamı kaldırdım birge tam karşımda aynı pozisyonda yatağa yığılı bir şekilde oturmuş boş boş bakmakta(napıyodum ben burada?)sonra gözgöze gelmenin ardından gelen gülme krizi.- iyi ki meltem yok! napardı buralarda!!!

ishak paşa sarayı: otogardan transitler kalkıyor. fotoğraftakiyle o kadar aynı ki gerçekten orda mıyım değil miyim anlayamıyorum.
ezan okunuyor.sarayın adeta gizlenmiş bir terasındayım.cami karşıda rüzgar uçuruyor. tutundum. yeşil var. karşımdaki dağın toprağı yeşil renk.

ağrı dağı'nın bulutları gitti sonunda. geldiğimizden beri bulutluydu. yemek yiyoruz doğuş restoranda. dağa karşı. sakin sakin. o kadar unutulmuş hissediyorum ki. en uç noktadayız.
ağrı dağı karşımda sürekli renk değiştiriyor. tepesi karlı. bir bulut var. bir yok. bir güneş vuruyor. bir yok. yüceymiş hakikaten.

farkettim ki pasajları unutmuşum doğu bayazıt'ta bu notları tutarken. altın rengi orjinal citizen bir kol saati aldım, bir de parfüm kardeşime/parfümden bir miktar şüphelenmiştim nitekim sahte çıktı ama saatim orjinal:) diyeceğim orada her tür kaçak şeyin satıldığı pasajlar var, fazla aramadan bulunuyor her taraftalar ondan sebep.
dogu bayazıt
rakım: 1900
kalınan yer: doğu bayazıt öğretmenevi, 15tl
karakter: mustafa bey

1 birge y tarafından çekilmiştir.

18 Ağustos 2009 Erzurum

2009-11-27T09:52:00.002+02:00

dağlar/hiç karsız görmemiştim. ya da hatırlamıyorum.çocukluğumdan beri/8 yaşımdan beri görmedim Palandöken'i ve çevresini. şehrin etrafındalar.

çifte minareli medrese: dantel gibi işlenmiş her bir yanı. izlemeye vakit yetersiz kalıyor gibi. taç kapısı hayat ağacı motifli. genişçene bir avluya çıkıyorsunuz.revaklı avlu. dört eyvan var avluya bakan.
minareler yivli ve üzerlerinde mavi çini bezemeler var. geri kalanı tuğla tahminim. 'allah' yazıyor çini bezemenin ortasında.

yakutiye medresesi: kapalıydı giremedik. minaresi ancak izlenebildi:

erzurum evleri: birçok eski erzurum evi birleştirilmiş, donatılmış. yukarıdaki kırlangıç tavan bir tanesinden. kadayıf dolması. erzurumda içtiğimiz en iyi çay/diğerlerinin tentürdiyot koktuğunu iddia ediyor birge.

erzurum
rakım: 1853
kalınan yer: erzurum öğretmenevi, 27.50 tl
karakter: yok şimdi kalkıyoruz dediğimiz halde ben yine de oturayım diyip zorla kendini masaya buyur ettiren beden eğitimi öğretmeni

toz şeker yol çeker

2009-11-27T00:24:00.000+02:00

gidilmiş yolların tanınmış canların günü gününe kayıtlarının tutuldukları yerden dökülüvermesidir çabası.